Basmati pirinç
Basmati pirinç, pirinç çeşitleri arasında kokusuyla öne çıkan en zarif türlerden biri. Uzun tanelidir, hoş ve ince bir aromaya sahiptir. Piştiğinde tane tane kalır, taneler birbirine yapışmadan güzelce ayrılır. Onu özel kılan da tam olarak budur. Tadı hafif, dengeli ve hafifçe fındıksıdır. Bu sayede baharatları ve et suyunu çok iyi taşır, ama onların önüne geçmez. Böylece pirinç sadece bir yan ürün olmaktan çıkar, yemeğe incelik katan sessiz bir başrole dönüşür.
Bu yüzden basmati, pek çok klasik yemekte kendine rahatça yer bulur: körilerin ve uzun süre pişen yemeklerin yanında mis kokulu bir eşlikçi olur; sebzeli pilavlarda ve farklı pirinç yemeklerinde sağlam bir temel oluşturur; hafif pirinç salatalarında ya da bowl tariflerinde de ferah bir yapı sunar. Sosu içine çekerken şeklini korur ve o hafif ama belirgin dokusunu hep muhafaza eder. Bu pirinç türü, aromatik ama asla ağır olmayan bir sonuç vermesi sebebiyle çok sevilir.
Dere Basmati Pirinç, mutfakta güvenle başvurulabilecek bir yardımcı olup hızlı, pratik ve sonucu istikrarlıdır. Pirincin tane tane, güzel kokulu ve tam kıvamında olmasını isteyenler için ideal bir seçimdir.
Pilavlık pirinç
Pilavlık pirinç, iyi bir pilavın temelini oluşturan klasik seçenekler arasında yer alır. Basmatiye göre daha yuvarlak yapılıdır ve içerdiği nişasta oranı, pişerken hem yumuşak hem de sulu bir sonuç vermesine yardımcı olur. Ama yapış yapış olmaz. Taneler tereyağını, zeytinyağını ve et suyunu güzelce içine alır; böylece hem parlak hem aromalı bir görünüm kazanır. Ortaya da pilava özgü o sevilen doku çıkar: tane tane ama aynı zamanda ağızda hoş bir yumuşaklık bırakan bir kıvam. Bu yüzden iyi yapılmış bir pilav hiçbir zaman kuru hissettirmez; dolgun, dengeli ve iç ısıtan bir karakter taşır.
Türk mutfağının bilinen pilavı da tam böyle ortaya çıkar: pirinç önce hafifçe kavrulur, sonra usul usul pişirilir. Et, sebze ve bakliyat yemeklerinin yanında nefis bir eşlikçi olur. Nohutla, şehriyeyle ya da sebzelerle birleştiğinde ise başlı başına bir yemeğe dönüşebilir. Pilavlık pirinç bu anlamda tam bir uyum malzemesidir. Lezzetleri birbirine bağlar, sosu taşır ve az malzemeyle bile mutfakta gerçek bir yemek hissi yaratır.
Dere Pilavlık Pirinç, tam da bu güveni sunar. Düzenli tane yapısı, sıvıyı iyi çekmesi ve klasik, aromalı, hafif sulu pilavlar için uygun yapısıyla beklentileri fazlasıyla karşılar.
Dolmalık pirinç
Dolmalık pirinç, pirinç çeşitleri arasında iç harcın en iyi dostu. Yuvarlak taneli yapısıyla, pişerken tam kararında şişer ve harcın içindeki aromaları içine çeker. Yalnızca yumuşamakla kalmaz, aynı zamanda kremamsı, sulu ve toparlayıcı bir yapı kazanır. İyi bir dolma içinin dağılmadan bir arada kalmasının, ama yine de sıkışık değil yumuşak olmasının sırrı işte tam da budur.
Bu sayede yaprak sarması, biber dolması, kabak dolması ya da patlıcan dolması gibi klasikler istediği kıvama ulaşır. Otlar, soğan, baharatlar ve zeytinyağıyla birleştiğinde, pirinç iç harcın merkezine dönüşür ve bütün lezzeti bir arada tutar. Domatesi, limonu, karabiberi ve yeşillikleri çok iyi taşır. Dolmaya da o tanıdık, dolgun ve yumuşak dokusunu verir.
Dere Dolmalık Pirinç de tam bunun için uygun nitelikler taşır. Şişme performansı güvenilirdir, aromaları iyi taşır ve sulu, biçimini koruyan, ev yemeği hissi veren iç harçlar hazırlamak isteyenler için ideal bir tercihtir.
Tosya Pirinci
Tosya pirinci, pirinç çeşitleri arasında hem aromayı hem de tane hissini güzel taşıyan özel türlerden biri. Genellikle orta ya da yuvarlağa yakın taneli olan bu pirinç cinsi pişerken güzelce şişer ama hemen dağılmaz. Sonuçta ortaya hem yumuşak hem de tane hissi veren bir pirinç çıkar. Onu sevilen kılan da tam olarak bu dengedir. Yemeğin içinde sadece eşlik eden değil, kendini hissettiren bir pirinç olur.
Türk mutfağında Tosya pirinci özellikle pilav pişirmek isteyenler tarafından çok sevilir. Tereyağlı klasik pilavda da, arpa şehriyeli pilavda da, sulu yemeklerin yanında da, etli ve sebzeli tabaklarda da kendine çok iyi yer bulur. Et suyunu, tereyağını ve baharatları güzelce çeker. Böylece ev usulü pilavlarda aranan dolgun ve yerleşmiş lezzeti verir. Pirinçli tava yemeklerinde ya da günlük sofralarda yapılan sade tariflerde de güvenilir bir sonuç sunar. Çünkü dengeli pişer ve dokusunu korur.
Dere Tosya Pirinci de tam bu gücü temsil ediyor. Aromayı seven, pişme davranışı dengeli olan ve tane tane görünse de dolgunluğunu kaybetmeyen, gerçek Türk mutfağı tadında pilavlar için uygun bir pirinçtir.
Pirinç pişirirken işe yarayan püf noktaları
Pirinç pişirirken aslında sade ama çok önemli bir dönüşüm yaşanır. Kuru taneler, sayısız yemeğin temelini oluşturan bir yapıya dönüşür. Tane tane bir pilavdan kremamsı bir risottoya kadar pek çok sonucun anahtarı burada yatar. Bunun için profesyonel mutfak sırlarına gerek yoktur. Birkaç temel noktayı bilmek yeterlidir.
Önce yıkayın, sonra pişirin. Özellikle pilavlık ve garnitürlük pirinçler, su berraklaşana kadar soğuk su altında yıkanmalı. Böylece fazla nişasta gider, pirinç daha tane tane olur ve daha az yapışır.
Su oranı belirleyicidir. Ama her çeşitte aynı değildir. Genel olarak uzun taneli pirinçler — örneğin basmati ya da yasemin — daha az suyla daha iyi sonuç verir; böylece tane tane kalırlar. Yuvarlak taneli, suşilik ya da risottoluk pirinçler ise daha fazla ya da aşamalı sıvı ister. Çünkü onların doğası daha kremamsı bir yapı oluşturmaktır. Emin olunamayan durumlarda suyu biraz daha kontrollü koymak genellikle daha güvenlidir. Gerekirse sonradan ekleme yapmak çoğu zaman mümkündür.
Pirinç pişerken fazla karıştırmamak gerekir. Kaynamaya başladıktan sonra ocağın altını kısmak, kapağı kapatmak ve sürekli karıştırmamak en doğrusu. Piştikten sonra 5–10 dakika dinlendirilip ardından çatalla havalandırıldığında, doku farkı belirgin şekilde hissedilir.
Tuz, yağ ve kavurma lezzeti kurar. Çok az tuz neredeyse her zaman gerekir. Pilav yapılacaksa, pirinci tereyağında ya da yağda soğan ve şehriye ile hafifçe kavurup ardından su ya da et suyu eklemek, yemeğe daha derin bir tat kazandırır. Böylece pirinç sadece “yanında duran” bir unsur olmaktan çıkar.
Kapak disiplini ve ısı kontrolü de çok önemli. Pirinç pişerken kapağı sık sık açmamak gerekir. Çünkü buhar, pişirme sürecinin önemli bir parçası. Ateş fazla yüksek olursa alt taraf çabuk tutar, üst taraf ise tam pişmeyebilir. Bu yüzden düşük ve dengeli ısı en iyi sonucu verir.
Saklama konusunda da dikkatli olmak gerekir. Pişmiş pirinci saatlerce ılık şekilde bekletmek doğru değildir. Mümkün olduğunca hızlı soğutulmalı, buzdolabına kaldırılmalı ve tekrar ısıtılırken iyice ısıtılmalıdır. Böylece hem lezzeti hem güvenliği korunur
Besin değeri için bir öneri: pirinci doğru eşleştirin
Pirinç öncelikle iyi bir enerji kaynağı. Bu yüzden yanında doğru malzemeler olduğunda çok daha dengeli bir öğüne dönüşür. Protein ve sebzelerle birlikte kullanıldığında hem daha doyurucu olur hem de besin değeri açısından güçlenir. Yoğurt ya da cacıkla, mercimek, fasulye ve nohut gibi bakliyatlarla, yumurta ya da balıkla birlikte güzel bir denge kurar. Yanına biber, brokoli ya da domates gibi vitamin açısından güçlü sebzeler eklendiğinde, çok uğraştırmadan daha zengin bir tabak ortaya çıkar.
Pirinç pişirirken sık yapılan hatalar
Pirinç sert kalıyor ya da tam pişmiyorsa, bunun nedeni çoğu zaman az su kullanılması, sürenin yetersiz kalması ya da kapağın sık sık açılmasıdır. Çünkü buhar dışarı çıktığında pişme dengesi bozulur. Çok beklemiş, eski pirinçler de bazen biraz daha uzun süre isteyebilir.
Pirincin çok yapışması ya da lapa olması ise genellikle fazla su ya da fazla pişirme süresinden kaynaklanır. Garnitürlük pirinçte bunu önlemek için önceden yıkamak, kısık ateşte pişirmek, sonunda dinlendirmek ve sürekli karıştırmamak gerekir.
Altının tutması, ateşin fazla yüksek olmasından ya da sıvının yetersizliğinden olur. Kaynadıktan sonra ateşi kısmak, kapağı kapatmak ve daha sakin bir pişirme düzenine geçmek gerekir.
Üstü sert, altı yumuşak kalıyorsa, ısı dağılımı dengeli değildir ya da buhar yönetimi iyi olmamıştır. Pirinç, düşük ve eşit ısıyı, ayrıca iyi kapanan bir kapağı sever.
Daha rahat sindirilen bir sonuç için pirinci tam pişirmek, fazla ağırlaştırmamak ve gerekiyorsa yoğurt ya da yumuşak baharatlarla birlikte sunmak faydalı olabilir. Soğutulup yeniden ısıtılan pirinç de çoğu zaman dokusunu daha iyi korur.