• Anasayfa
  • Bakliyat Rehberi

Mercimek

BAKLİYAT REHBERİ

Mercimek

Bu küçücük tanelere bakıp da aldanmayın. Dikkat kesilirseniz ne kadar büyük bir geçmişe sahip olduğunu siz de göreceksiniz. Mercimek, insanlık tarihine çok uzun zamandır eşlik ediyor. Onun yaklaşık 10.000 yıl önce bile Mısır ve Anadolu gibi bölgelerde yetiştirildiğini biliyoruz. Akdeniz ve Orta Doğu’daki arkeolojik bulgular da yabani mercimeğin ilk tarım faaliyetlerinin en eski tanıklarından biri olduğunu gösteriyor.

Asıl ilginç olan ise şu: Mercimek, birçok kültürde gündelik hayatın temel besinlerinden biri olagelmiş. Güvenilir, uzun ömürlü, doyurucu ve her zaman el altında bulunabilecek bir malzeme olarak mutfaklarda önemli bir yer edinmiş. Üstelik onun değeri yalnızca sofrayla sınırlı değil. Mercimek, doğada da toprağa katkı sağlayan kıymetli bir bitki. Kökleri, havadaki azotu bağlayan bakterilerle birlikte çalışır. Bu da toprağın verimini artırıyor ve tarımda gübre ihtiyacını azaltmaya yardımcı oluyor.

Mutfakta ise mercimek tam bir dönüşüm ustası. Klasik bir tencere yemeğinde başrolü oynayabilir, un haline getirilip tuzlu hamurlarda ve krakerlerde kullanılabilir ya da haşlanıp köfte ve mücver benzeri tariflerde bağlayıcı görevi görebilir. Kısacası bu küçücük tanelerin içinde tahmin edilenden çok daha fazlası var.

Hazırlık için tüyolar

Mercimek pişirirken güzel bir dönüşüm yaşanır. Küçük ve sert taneler, kısa sürede karakterli ve doyurucu bir yemeğe dönüşür. Bunun için özel bir aşçılık bilgisine gerek yok. Hayatı kolaylaştıran birkaç temel noktayı bilmek yeterli.

Mercimeği yıkamadan pişirmeyin. Mutlaka süzgeçte soğuk suyun altında ve iyice yıkayın. Ve çok önemli bir nokta: çiğ tüketmeyin. Bakliyat her zaman pişirilerek yenir.

Hassasiyetiniz varsa ve daha rahat sindirmek istiyorsanız pişirme suyuna kimyon, rezene ya da zencefil ekleyebilirsiniz.

Tuz ve asitli malzemeleri doğru zamanda eklemek de önemli. Tuz pişirme sırasında da eklenebilir, en sonda da ayarlanabilir. Sirke ya da limon ise mercimeğin daha geç yumuşamasına yol açabileceği için en son eklenmelidir.

Mercimeği ıslatmak şart değil. Ama bazı durumlarda faydalı olabilir. Birçok mercimek türü önceden ıslatma gerektirmez. Ancak özellikle yeşil ya da kahverengi mercimekler bir gece önceden ıslatıldığında daha kısa sürede pişer ve çoğu zaman daha kolay sindirilir. Çok hızlı olunması gereken günlerde düdüklü tencere de iyi bir çözümdür.

Mercimek güçlü eşlikçilerle çok iyi uyum sağlar. Salatalarda beyaz peynir ya da somonla, kış yemeklerinde ise hardallı kremalı tariflerle güzel sonuç verir. Protein kalitesini artırmak için tam tahıllarla — örneğin ekmek ya da pirinçle — veya yumurtayla birlikte de tüketilebilir.

Kırmızı Mercimek

Kırmızı mercimek, bakliyatlar arasında en hızlı pişenlerden biri. Dışı griye çalan kahverengi, içi ise parlak turuncu-kırmızı olan bu taneler, tencereye girdikten birkaç dakika sonra altın sarısına yakın, kremamsı bir kıvama dönüşür. Tadı yumuşak ve hafif tatlımsı olduğu için baharatları çok iyi taşır. Ayrıca çabuk dağılması sayesinde fazla uğraş gerektirmeden o tanıdık, kadifemsi kıvamı verir.

Dünyaca bilinen Türk mercimek çorbası da tam böyle ortaya çıkar: iç ısıtan, baharatlı, pürüzsüz ve klasikleşmiş bir lezzet. Kırmızı mercimeğin ne kadar çok yönlü olduğunu göstermek için tek başına bu bile yeterli. Bu mercimek türü, her gün farklı mutfaklarda kendine yer bulur. Kadifemsi çorbalardan, kremamsı mezelere, kıvamlı soslardan ya da mercimek köftesi ve benzeri tariflere kadar birçok lezzette onu görebilirsiniz.

Dere Kırmızı Mercimek, vegan ve vejetaryen beslenmeye uygun olup protein ve lif açısından zengindir, aynı zamanda demir kaynağı. Bu özellikleriyle de bitki ağırlıklı beslenme için çok uygun bir seçenek.

Sarı mercimek

Sarı mercimek, tenceredeki sakin ama etkili yıldızlardan biri. Çoğu zaman kabuğu alınmış mercimekten elde edilir ve böylelikle pişirirken daha az zahmet verdiği için oldukça pratiktir. Unumsu ve kremamsı bir dokuya sahip, tadı ise hafif fındıksıdır. Piştikten sonra da güzel sarı rengini korur. Bu yüzden özellikle Hint mutfağında dal ve köri gibi tariflerde çok sevilir. Baharatları adeta sünger gibi içine çekerken aynı zamanda yemeğe ipeksi bir temel kazandırır.

Dere Sarı Mercimek, bitki temelli mutfaklar için oldukça uygun bir gıda maddesi. Vegan ve vejetaryen beslenmeye hitap eder, protein ve lif içerir, ayrıca bitkisel demir kaynağıdır. Kısacası tadı yumuşak, besin değeri güçlü, kullanım alanı ise oldukça geniştir.

Yeşil mercimek

Yeşil mercimek, mercimek çeşitleri arasında tane tane yapısıyla öne çıkanlardan arasında yer alır. Genellikle kabuklu kullanıldığı için pişerken şeklini korur. Bu da ona hoş bir diri doku kazandırır. Aroması hafif fındıksı olmakla birlikte, kabuksuz türlere göre biraz daha belirgin ve yoğundur. Bu nedenle her tanenin ayrı ayrı hissedilmesinin istendiği yemeklerde çok iyi sonuç verir. Özellikle de salatalarda, bowl tariflerinde, garnitürlerde ve doyurucu tencere yemeklerinde. Üstelik mercimek taneleri çoğu zaman önceden ıslatmaya gerek kalmadan 20–30 dakikada pişebilir.

Dere Yeşil Mercimek, vegan ve vejetaryen beslenme için uygun olup aynı zamanda protein, demir ve lif açısından iyi bir bitkisel kaynaktır.

Besin değeri için demire destek olun

Mercimek bitkisel demir kaynağı. Basit bir mutfak tüyosuyla bu özelliğinden daha iyi yararlanabilirsiniz: C vitamininin, demirin emilimini desteklediğini biliyoruz. Bu yüzden mercimeği biber, domates ve maydanoz gibi malzemelerle birlikte kullanmak faydalı olabilir. Ya da yemeğin en sonunda üzerine biraz limon sıkabilirsiniz. Burada önemli olan nokta, limonu gerçekten en son eklemektir. Aksi halde pişme süresi uzayabilir.

Sık yapılan hatalar

Mercimek yumuşamıyorsa bunun nedeni çoğu zaman asitli malzemelerin çok erken eklenmesi ya da çok eski mercimek kullanılmasıdır.

Mercimek fazla ezilip lapa gibi oluyorsa, özellikle kırmızı mercimekte pişme süresi biraz fazla kaçmış olabilir. Bu yüzden kontrollü gitmek ve tadına erken bakmak gerekebilir.

Daha rahat sindirilmesi için kimyon, rezene ya da zencefil gibi baharatlardan yararlanabilirsiniz. Özellikle yemeklik mercimeklerde isteğe bağlı ön ıslatma da bu konuda yardımcı olabilir.