Bezelye

BAKLİYAT REHBERİ

Bezelye

Küçük, yuvarlak ama şaşırtıcı derecede hassas bir ürün. Bezelye, lezzetin doğru zamanlamaya ne kadar bağlı olduğunu en açık gösteren sebzelerden biri. Doğal olarak hafif tatlıdır. Çünkü yapısında yüksek miktarda şeker bulunur. Ama hasattan sonra ilginç bir süreç başlar: Bu şeker hızla nişastaya dönüşür. Bu yüzden bezelye en lezzetli hâlini ya çok tazeyken işlenirse ya da hasattan hemen sonra şoklanarak dondurulursa verir. Tam da bu nedenle dondurulmuş bezelye, günlerce beklemiş “taze” bezelyeden çoğu zaman daha aromatik olabilir.

Mutfakta da bezelye tam anlamıyla çok yönlü bir malzemedir: Garnitür olarak hafif ve zarif, salatada diri ve canlı, püre hâlinde kremamsı, çorba ve tencere yemeklerinde daha dolgun bir karakter gösterir. Kuru bezelye ise o tanıdık, kıvamlı ve ev yemeğini hatırlatan dokuyu verir. Üstelik bezelye tabağa sadece renk katmaz; yemeği ağırlaştırmadan daha doyurucu hâle getirir.

Kısacası bezelye sadece “yeşil bir sebze” değil, tazeliğin, işleme şeklinin ve çeşidin gerçekten fark yarattığı özel bir ürün.

Daha iyi bir hazırlama için püf noktaları

Bezelye pişirildiğinde güzel bir şey olur: Küçük taneler birkaç dakika içinde taze, hafif tatlı ve gerçekten “yeşil” bir tada sahip bir yemeğe dönüşür. Bunun için büyük bir ustalık gerekmez. Hayatı kolaylaştıran birkaç temel noktaya dikkat etmek yeterli.

  1. Önce türünü tanıyın: taze, dondurulmuş ya da kuru.
    Taze ve dondurulmuş bezelye çok çabuk pişer. Kuru bezelye ise başka bir kategori: Önceden ıslatılması ve daha uzun süre pişirilmesi gerekir. Buna karşılık çorbalarda harika bir kıvam verir.
  2. Kısa pişirin ki o hafif tatlı lezzet korunsun.
    Bezelye uzun süre yüksek ısıyı sevmez. Taze ya da dondurulmuş bezelyeyi az suda kısa süre pişirmek, hatta mümkünse buharda hazırlamak daha iyidir. Böylece rengi, diriliği ve doğal hafif tatlı aroması korunur.
  3. Tuz ve ekşiyi doğru zamanda ekleyin
    Tuzu pişirme sırasında ekleyebilirsiniz. Limon ve sirke gibi ekşi malzemeleri ise en sona bırakmak daha iyi sonuç verir. Böylece bezelye gereksiz yere sert bir tat almaz ve aroması daha canlı kalır.
  4. Çorba yaparken yavaş yavaş pişsin, güzelce kıvam alsın.
    Kuru bezelye, ağır ağır kaynadığında çok daha kremamsı bir sonuç verir. Başta oluşan köpüğü alın, ardından defne yaprağı, soğan ve biraz havuçla birlikte kısık ateşte pişirin. Bu yöntem tada daha fazla derinlik kazandırır.
  5. Yakışan Eşleştirmeler
    Bezelye; nane, dereotu, maydanoz, taze soğan gibi ferah tatlarla çok iyi uyum sağlar. Daha doyurucu seçeneklerde ise pastırma, jambon ya da vejetaryen olarak patates ve havuçla güzel sonuç verir. Daha dengeli bir tabak için yoğurt, yumurta ya da pirinçle birlikte sunulabilir.

Bezelyeyi doğru eşleştirin, besin değerini arttırın
Bezelye sadece yeşil ve hafif bir sebze değil. O aynı zamanda birkaç önemli besin avantajını bir arada sunar: bitkisel protein, lif ve özellikle folat (B9 vitamini). Bu yüzden mutfakta uygulanabilecek akıllı bir yöntem sadece C vitaminiyle birlikte tüketmek değil, aynı zamanda protein + yağ dengesini de düşünmektir.

Proteini daha dengeli tamamlayın: Bezelye özellikle lizin açısından zengindir. Tahıllarla birlikte tüketildiğinde, örneğin pirinç, bulgur, makarna ya da ekmekle bir araya geldiğinde aminoasit profili daha dengeli hâle gelir.

Biraz yağ, faydayı ve lezzeti artırır: Bir miktar zeytinyağı, biraz tereyağı ya da bir kaşık yoğurt; yağda çözünen bitkisel bileşenlerden daha iyi yararlanılmasına yardımcı olur. Aynı zamanda bezelyeli yemekleri daha aromatik ve daha doyurucu hâle getirir.

Pratik eşleştirmeler: Bezelye ve pirinç ya da bulgurla pilav, bezelye ve makarna, zeytinyağı veya tereyağıyla bezelye ve patates, otlu ve soslu bezelye salatası.

Bezelye pişirirken sık yapılan hatalar

Yumuşamıyor mu?
Kuru bezelyede bunun nedeni çoğu zaman yeterince uzun pişmemesi, önceden ıslatılmamış olması ya da ürünün çok eski olmasıdır. Sert su da yumuşamayı zorlaştırabilir. Taze ve dondurulmuş bezelye ise genelde sadece birkaç dakikada pişer.

Fazla yumuşadı ya da rengi mi soldu?
En sık sebep uzun süre pişirmek ya da yüksek ateştir. Bezelye çok çabuk pişer. Bu yüzden erkenden kontrol etmek daha iyi. Canlı yeşil rengini koruması için kısa pişirilmeli ve sıcak tencerede gereğinden fazla bekletilmemeli.t oder zu starke Hitze. Erbsen sind schnell gar – lieber früher probieren. Für kräftiges Grün: kurz garen und nicht ewig im heißen Topf stehen lassen.

Unumsu ya da yavan bir tadı mı var?
Bezelye uzun süre fazla suda kalırsa aromasını kaybeder. Bu nedenle buharda pişirmek ya da az sıvıyla hazırlamak daha iyi. Çorbalarda ise soğan, defne ve havuçla yavaş yavaş pişirmek lezzeti belirgin şekilde derinleştirir.

Kabuğu rahatsız ediyor ya da sert mi kalıyor?
Bu durum özellikle kuru bezelyede yeterince pişmemekten ya da yanlış tür seçmekten kaynaklanabilir. Çok kıvamlı çorbalar için kabuğu soyulmuş ya da ikiye bölünmüş bezelye daha uygun olabilir.

Daha kolay sindirilsin istiyorsanız:
Kısık ateşte, iyice pişirin. Hassasiyeti olanlar kimyon, rezene ya da zencefille birlikte pişirebilir. Kuru bezelyede önceden suda bekletmek ya da iyice yıkamak da faydalı olur.